SCHILDERIJEN: MYTHOLOGIE

dionysos 007b

Copyright Eric Itschert

 

Schilderijen: mythologie

Advertenties

2D) ‘Daidalos’, detail

 Bijgewerkt: 17-01-2008

.

bl-dédale 3


Polyptiek, zijpaneel, ‘Daidalos’, olieverf op lijndoek, 100cm X 70cm, détail , © Eric ITSCHERT

 

 

Daidalos en de mier…

 

 

Na de val en de dood van zijn zoon Ikarus belandde Daidalos in Sicilië. De koning van Sicilië, Cocalos, ontving hem goed toen hij daar aankwam. Daidalos verrichte enkele grote werken voor hem.

 
Intussen was de koning Minos woedend dat Daidalos had kunnen ontsnappen. Om Daidalos te kunnen terugvinden beraamde hij een list. Hij organiseerde een grote wedstrijd die hij overal liet aankondigen. De winnaar zou roem en een mooie prijs verwerven. Het doel van de wedstrijd was een heel fijn draadje te kunnen inbrengen in de inwendige spiraal van een Nautilus (een soort schelp). Niemand slaagde hierin.

 

 

la_chute_d_icare_tete

Ikarus, detail van een schilderij, © Eric ITSCHERT.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

bl-nautile

Een Nautilus. (Photo Eric Itschert)

 

Daidalos, heel vindingrijk maar ook een beetje eigenwijs, verklaarde aan de Koning van Sicilië dat hij het wel zou kunnen doen. ( Men zegt dat Ikarus hoogmoedig en dom was, maar dat is compleet fout : Ikarus was het onschuldige slachtoffer van de hoogmoed van zijn vader geweest, evenals de neef van zijn vader ! Daidalos moest wel weten dat zijn zoon, die zo lang en onschuldig opgesloten was geweest, dronken zou zijn van jeugd, warmte, licht en teruggevonden vrijheid !)

 

Daidalos boorde een gaatje in het midden van de Nautilus, waar het volume het kleinst was. Hij hechtte een heel fijn draadje met een knoop aan een pootje van een mier. Jullie kunnen wel raden wat een fijne instrumenten hij moest hebben om dat te verwezenlijken ! Hij liet de mier in de Nautilus gaan door de grote opening, die hij nadien met was sloot, op een heel kleine opening na om de draad door te laten. En de mier, door honger gedreven, ging door, met de draad, naar de andere opening van de Nautilus.

  

dédale-fourmi

Anderen zeggen dat de mier door de kleine opening ging, en dat die zich niet kon omkeren en zodus naar de grote opening wandelde, en dat de draad aan de romp van de mier gehechd werd. In elk geval, Daidalos won de wedstrijd en verraadde zich.

 
En toen Minos wist waar Daidalos was, wilde hij hem natuurlijk terug. De koning van Sicilië wou oorlog vermijden en ontving Minos dan ook vriendelijk. Hij beloofde Daidalos aan hem uit te leveren. Maar Minos werd op slinkse wijze gedood, zodat het leek alsof het per ongeluk gebeurd was. Daidalos leidde nog vele kunstenaars op in Sicilië. Zo werd Sicilië een land van kunst en nijverheid, en Daidalos stierf daar uiteindelijk ook. Hij stierf zoals hij geleefd had: uiterst intelligent op gebied van de wetenschap en de materie, en uiterst arm en opgedroogd op gebied van de kennis van het hart.



Meer over Daidalos… 

 

3333 007

 

5D) Het masker

Masque 131

Het masker : een van de meest gebruikte representatie van Dionysos.

 

Dionysos word dikwijls weergegeven als een masker met lege ogen : eigenlijk is de god noch afgebeeld noch zichtbaar. Men zou dat best kunnen vergelijken met een wapperende vlag : men wilt de wind afbeelden, maar dat lukt niet. Diegene die het masker opzet en zijn ogen aan Dionysos leent wordt op zijn beurt een avatar van de god. Dionysos is de vader van de komedie en de tragedie genoemd. Hij is de god van het theater en uit zijn dithyrambe is de tragedie ontstaan.

 

6D) De triptiek “Jonathan in de Romeinse villa”

bl triptyque 003

De triptiek “Jonathan in de Romeinse villa”, 3 panelen van 100cm x 80cm elk, © Eric ITSCHERT

.

De triptiek “Jonathan in de Romeinse villa”

.

Twee totaal verschillende technieken worden gebruikt op de triptiek “Jonathan in de Romeinse villa” (Jonathan dans la villa romaine): olieverf op realistische wijze (met overvloeiende kleuren) om de naakte Jonathan voor te stellen, en verf met een waterachtig medium op de manier van Romeinse fresco’s (dus met brede penseelstreken) om de muren achter Jonathan voor te stellen (op de muren zijn er personages geschilderd). Doordat hij de Byzantijnse schilderkunst beoefend heeft, kent de schilder de Griekse en Romeinse schilderkunst ten volle (*). Op een quasi ludieke manier zijn de triptiek en de bijbehorende kijkdozen een beschouwing op de Dionysische mysteries, ook wel de Mysteries van Semele genoemd. Men treft niet alleen het zichtbare aan op de tentoonstelling: ook geuren van pijnbomen en cypressen worden opgeroepen, alsook geluiden zoals die van de zee …

 

 

(*) In de iconenschilderkunst zijn de afbeeldingen geïdealiseerd en gestileerd. Zij zijn de verre nazaten van de antieke Griekse schilderkunst. De oorsprong van de techniek van iconen op hout en een deel van zijn idealisatie is voor een groot deel toe te schrijven aan de Egyptische portretkunst in de picturale traditie van de School van Alexandrië. Wij hebben in feite geen idee van de klassieke Griekse kunst dan door indirecte bronnen: bijvoorbeeld enkele Romeinse fresco’s in Rome, Pompeji of in Herculanum, en de afbeeldingen van Fayoum in Egypte in de tijd van de Ptolemeeën.  Op deze triptiek komt een van de voornaamste betrachtingen naar voren: de gezichten verheerlijken,  wezens schilderen met grote open ogen gericht naar het licht dat van het hiernamaals komt, met mooie en verstilde gelaatstrekken, omstraald  met licht.  Door de grieks-romeinse mythologie bestudeerd te hebben en in het bijzonder één  van de meest opmerkelijke werken in Pompeji, een fresco in de Villa der Mysteriën, in de tweede Pompejaanse stijl, is de schilder gefascineerd geraakt door de Dionysische mysteries. Wij worden herinnerd aan hetgeen de schilder Arnold Bôcklin zei: dat de werken van de Renaissance “op oude prullen lijken vergeleken met deze antieke schilderingen”.    Sinds de ontdekking van Pompeji hebben talrijke schilders geprobeerd, min of meer met succes, deze bewonderenswaardige schilderkunst te reproduceren. Jammer genoeg moet men erkennen dat mislukking meestal hun deel is. Zij hebben geprobeerd de materiële technieken na te bootsen, maar dat volstaat niet. Inderdaad, de antieke Griekse schilderkunst vraagt niet alleen om welomschreven materiële technieken, maar ook om een gedegen kennis van zeer ingewikkelde en bijzonder uitgewerkte iconografische regels die gebruikt worden voor de presentatie van gezichten en antieke kleding. Door de grote verscheidenheid van uitdrukkingen, modes en stijlen blijven deze regels vaak verborgen voor de amateur, hoewel zij nochtans onwrikbaar zijn in deze stijl van schilderkunst.